Een modulaire cleanroom plaats je in een bestaande bedrijfshal door eerst de hal op te meten, daarna het ontwerp af te stemmen op de bestaande installaties en tot slot de cleanroom gefaseerd te bouwen en te valideren. Dankzij de losse, geprefabriceerde panelen blijft de impact op de lopende productie beperkt. Succes hangt vooral af van draagkracht, ruimte boven het plafond en een goede planning. Hieronder lees je per vraag wat daarbij komt kijken.
Welke eisen stelt een bestaande hal aan een modulaire cleanroom?
Een bestaande hal moet voldoende vrije hoogte, een vlakke en draagkrachtige vloer en genoeg ruimte voor technische voorzieningen bieden. Ook de dakconstructie, bestaande leidingen en de mogelijkheid om luchtbehandeling aan te sluiten bepalen of een modulaire cleanroom haalbaar is en welke ISO-classificatie realistisch is.
Let in de praktijk op deze punten:
- Vrije hoogte: naast de werkhoogte heb je ruimte nodig voor plenum, filters en kanalen boven het plafond.
- Vloer: de vloer moet vlak en draagkrachtig genoeg zijn voor wanden, apparatuur en eventueel een nieuwe vloerafwerking.
- Ophangconstructie: zware plafonds en filtereenheden vragen om een stevige constructie, soms met extra verstevigingen in het dak of de kolommen.
- Aansluitingen: elektra, perslucht, afvoer en luchtbehandeling moeten bereikbaar zijn zonder grote ingrepen.
- Toegang: deuren, liften en verkeerswegen moeten het transport van panelen en materialen toelaten.
Ook de gewenste classificatie speelt mee. Een cleanroom volgens ISO 14644 klasse 8 stelt andere eisen aan luchtverversing en filtratie dan klasse 6, en dat bepaalt direct hoeveel technische ruimte je nodig hebt.
Hoe wordt een modulaire cleanroom ontworpen rondom bestaande installaties?
Het ontwerp begint met een nauwkeurige opmeting van de hal, inclusief alle bestaande machines, leidingen en kolommen. Op basis daarvan wordt de cleanroom als een modulair systeem rondom deze obstakels gepland. Wanden, plafonds en doorvoeren worden waar nodig op maat gemaakt, zodat bestaande installaties blijven staan en de cleanroom toch sluitend is.
Een goed ontwerp houdt rekening met meerdere aspecten tegelijk:
- Procesflow: materiaal, personeel en product volgen logische, gescheiden routes.
- Doorvoeren: leidingen en kabels die door wanden of plafonds gaan, worden luchtdicht en reinigbaar afgewerkt.
- Drukcascade: sluizen en drukverschillen zorgen ervoor dat lucht van schoon naar minder schoon stroomt.
- Uitbreidbaarheid: modulaire opbouw maakt het mogelijk om de cleanroom later aan te passen of uit te breiden.
Het grote voordeel van modulair bouwen is dat je een cleanroom ook rondom bestaande installaties kunt plaatsen. Er hoeft dus niet altijd verhuisd of verbouwd te worden. Dit werkt het best met één partij die alle disciplines overziet, zoals bij een turnkey cleanroom-aanpak waarbij bouwkundige en technische onderdelen op elkaar zijn afgestemd.
Welke stappen volgt de installatie van een modulaire cleanroom?
De installatie verloopt in vaste stappen: eerst een vraagstelling en opmeting, dan ontwerp en offerte, gevolgd door de uitvoering en tot slot oplevering met validatie. Hoe gestructureerder dit proces, hoe beter de kwaliteit en de planning te bewaken zijn.
- Vraagstelling en uitgangspunten: wat wil je produceren, welke ISO-klasse is nodig en welke normen gelden?
- Opmeting van de locatie: de hal, de bestaande installaties en de randvoorwaarden worden in kaart gebracht.
- Bouwteam samenstellen: de juiste partners voor bouwkundig werk en technische installaties worden geselecteerd.
- Conceptontwikkeling: een voorlopig ontwerp met een raming geeft een eerste beeld.
- Definitief ontwerp: het concept wordt uitgewerkt tot een gedetailleerd plan.
- Offerte en opdrachtbevestiging: afspraken over scope, planning en kosten worden vastgelegd.
- Uitvoering: bouw, installatie, kwaliteitscontrole en professioneel reinigen van de ruimte.
- Oplevering: rapportage en certificeringen worden overhandigd.
- Onderhoud: periodieke keuringen en onderhoud houden de cleanroom op specificatie.
Tijdens de uitvoering zijn de wanden, het plafond, de vloer en de technische installaties de kernonderdelen. De volgorde is belangrijk, want elke stap bouwt voort op de vorige en fouten zijn achteraf lastig te herstellen.
Hoe voorkom je overlast voor de lopende productie tijdens de bouw?
Overlast beperk je door de bouwzone fysiek af te schermen, werkzaamheden te faseren en lawaaiige of stoffige taken buiten productietijden te plannen. Geprefabriceerde modulaire onderdelen helpen daarbij, omdat veel werk buiten de hal gebeurt en de montage ter plaatse relatief schoon en snel verloopt.
Praktische maatregelen die in de meeste projecten werken:
- Afscherming: een stofdichte tijdelijke wand scheidt de bouwzone van de productie.
- Fasering: de bouw wordt opgedeeld in blokken die passen bij productiepieken en stilstandmomenten.
- Logistiek: vaste aan- en afvoerroutes en tijdvensters voorkomen dat transport de productie hindert.
- Communicatie: een duidelijke planning en één aanspreekpunt zorgen dat iedereen weet wat wanneer gebeurt.
- Stof- en trillingsbeheersing: vooral belangrijk als er gevoelige processen naast de bouwzone draaien.
Een goede voorbereiding is hier doorslaggevend. Wie de productieplanning vooraf meeneemt in het bouwplan, voorkomt de meeste verrassingen.
Wat is nodig om de cleanroom na plaatsing te valideren?
Voor validatie meet een gekwalificeerde partij of de cleanroom daadwerkelijk voldoet aan de gekozen ISO-classificatie volgens ISO 14644. Dat gebeurt met deeltjestellingen, controles van luchtstromen, drukverschillen en filterintegriteit. Het resultaat wordt vastgelegd in een rapport dat dient als bewijs bij audits en certificering.
Een validatietraject omvat doorgaans:
- Deeltjestelling: de luchtreinheid wordt gemeten en vergeleken met de vereiste klasse.
- Luchtverversing en luchtsnelheid: controle van de luchtstromen en het aantal verversingen per uur.
- Drukverschillen: verificatie van de drukcascade tussen ruimtes en sluizen.
- Filtertest: controle van de integriteit van de HEPA-filters.
- Documentatie: een volledig rapport met meetresultaten en certificering.
Houd er rekening mee dat validatie geen eenmalige actie is. Periodieke hercontroles en onderhoud zijn nodig om de classificatie te behouden. Voor farmaceutische toepassingen komen daar vaak aanvullende GMP-eisen bij, maar de basis voor de luchtreinheid blijft ISO 14644.
Hoe helpt CTC Solutions bij het plaatsen van een modulaire cleanroom?
Wij begeleiden het hele traject als onafhankelijke cleanroombouwmeester. Dat betekent één aanspreekpunt van de eerste vraagstelling tot en met oplevering en onderhoud. Wij doen dit voor cleanrooms volgens ISO 14644 klasse 6, 7 en 8, onder meer voor klanten als UMC Amsterdam, Prysmian en Medtronic.
Dit nemen wij voor je uit handen:
- Ontwerp en bouw: wij ontwerpen en bouwen de cleanroom, ook rondom bestaande installaties in jouw hal.
- Bouwkundige aanpassingen: vloer, draagkracht, wanden, plafonds en ophangconstructies passen wij zo nodig aan.
- Coördinatie: wij sturen alle bouwkundige, elektrotechnische en werktuigbouwkundige disciplines aan als hoofdaannemer. De luchtbehandelingsinstallaties worden uitgevoerd door onze vaste partners.
- Inrichting: vloeren, wanden, plafonds en gowning leveren wij compleet.
- Validatie en onderhoud: wij zorgen voor oplevering met rapportage en certificering en blijven beschikbaar voor onderhoud en keuringen.
Zo ontzorgen wij je volledig, van concept tot nazorg. Benieuwd wat er mogelijk is in jouw hal? Neem contact met ons op via CTC Solutions en ontdek hoe wij jouw modulaire cleanroom zonder gedoe plaatsen.