Je sluit een modulaire cleanroom aan op bestaande luchtbehandeling door eerst de capaciteit, het luchtdebiet en de regeling van de installatie in kaart te brengen. Daarna koppel je de cleanroom via afgedichte kanalen, HEPA-filtratie en een afgestemde drukregeling aan het systeem. Ten slotte valideer je het geheel volgens ISO 14644.
Het hangt vooral af van de gewenste cleanroomklasse en de restcapaciteit van je huidige installatie. Hieronder lees je per stap waar je op let, zodat een modulaire cleanroom soepel aansluit op wat er al staat.
Welke gegevens zijn nodig voordat je de koppeling ontwerpt?
Voor een goed ontwerp heb je de technische specificaties van de bestaande luchtbehandelingsinstallatie nodig, de eisen van de cleanroom en een nauwkeurige opmeting van de locatie. Zonder deze gegevens blijft elke dimensionering een gok en loop je later tegen capaciteits- of inpassingsproblemen aan.
Verzamel in elk geval de volgende informatie:
- Installatiegegevens: type en bouwjaar van de luchtbehandelingskast, nominaal en gemeten luchtdebiet, ventilatorcapaciteit, filterklassen en beschikbare restdruk.
- Cleanroomeisen: gewenste ISO 14644-klasse, aantal luchtwisselingen per uur, temperatuur en vochtigheid, en eventuele GMP-eisen.
- Procesinformatie: warmtelast van apparatuur, aantal personen, en afzuiging of emissies uit het proces.
- Bouwkundige situatie: beschikbare hoogte, kanaalroutes, doorvoeren en draagkracht van plafond en vloer.
- Documentatie: tekeningen, regelschema’s en eerdere meet- en onderhoudsrapporten.
Een grondige opmeting van de locatie voorkomt veel verrassingen. Controleer ook of de documentatie nog klopt met de werkelijke situatie, want installaties zijn in de loop der jaren vaak aangepast.
Kan een bestaande luchtbehandelingskast voldoende capaciteit leveren?
Dat kan, maar alleen als de kast genoeg luchtdebiet, koel- en verwarmingscapaciteit en vochtregeling overhoudt naast de bestaande gebruikers. Cleanrooms vragen meer lucht dan gewone ruimtes, dus een kast die kantoren of productiehallen prima bedient, is niet automatisch geschikt.
Bij ISO-klasse 8 is het aantal luchtwisselingen relatief beperkt, waardoor aansluiting op bestaande capaciteit vaak haalbaar is. Bij klasse 7 en zeker klasse 6 stijgt de luchtbehoefte flink. Dan blijkt regelmatig dat de bestaande kast te klein is of dat de ventilator niet genoeg druk kan leveren over de extra HEPA-filtratie.
Toets in elk geval deze punten:
- Is er restcapaciteit in debiet zonder dat andere ruimtes tekortkomen?
- Kan de ventilator de extra drukval van HEPA-filters en kanalen aan?
- Zijn koeling, verwarming en bevochtiging of ontvochtiging toereikend voor de gewenste condities?
- Is een deel van de lucht te recirculeren, zodat de belasting op de kast daalt?
Is de capaciteit onvoldoende, dan zijn er alternatieven. Denk aan een aparte, dedicated luchtbehandelingskast voor de cleanroom, of het opwaarderen van de bestaande installatie. Zo’n keuze weeg je af op basis van kosten, ruimte en toekomstige uitbreidingsplannen.
Hoe wordt de modulaire cleanroom technisch aangesloten?
De aansluiting verloopt via luchtdichte toevoerkanalen naar HEPA-filterunits in het cleanroomplafond, aangevuld met retour- of afzuigroosters en doorvoeren die volledig zijn afgedicht. Het doel is gefilterde lucht in de cleanroom te brengen zonder dat ongefilterde lucht via lekken of ruimtes eromheen naar binnen komt.
In de praktijk gaat het om de volgende onderdelen:
- Toevoerkanalen: luchtdichte kanalen, bij voorkeur in een gladde en reinigbare uitvoering, vanaf de luchtbehandelingskast naar de cleanroom.
- HEPA-filtratie: filterunits of plenums in het plafond, met aandacht voor een lekvrije montage en testmogelijkheden voor de filters.
- Retour of afzuiging: retourroosters laag in de wand of afzuiging in de ruimte, afhankelijk van het ontwerp.
- Regelkleppen: volumestroomregelaars of regelkleppen om het debiet per ruimte in te stellen.
- Doorvoeren: alle kabel-, leiding- en kanaaldoorvoeren luchtdicht afwerken.
Het modulaire karakter helpt hierbij. Wanden en plafonds zijn voorbereid op doorvoeren en ophangingen, waardoor de aansluiting beheersbaar blijft. Een modulaire cleanroom kan bovendien rondom bestaande installaties worden geplaatst, zonder dat het hele pand op de schop hoeft.
Hoe houd je drukverschillen en regeling onder controle?
Je houdt drukverschillen onder controle met een goed afgestemde drukcascade, waarbij de schoonste ruimte de hoogste overdruk heeft, gecombineerd met een regeling die toevoer en afvoer continu bijstuurt. Zo stroomt lucht altijd van schoon naar minder schoon en blijft contaminatie buiten de deur.
Een stabiele drukcascade vraagt om meer dan alleen een krachtige ventilator. Let op deze punten:
- Drukcascade ontwerpen: bepaal per ruimte het gewenste drukverschil ten opzichte van aangrenzende zones, inclusief sluizen en gowning.
- Meten en regelen: plaats drukmeters en regelkleppen met een snelle, stabiele regeling die deuropeningen opvangt.
- Integratie met bestaande regeling: zorg dat de nieuwe regelkring de bestaande luchtbehandeling niet verstoort, bijvoorbeeld door gedeelde kanalen of drukschommelingen.
- Alarmering: stel alarmgrenzen in en koppel deze aan het gebouwbeheersysteem, zodat afwijkingen direct zichtbaar zijn.
Een veelgemaakte fout is het negeren van de wisselwerking met het bestaande systeem. Wijzigt een andere gebruiker zijn luchthoeveelheid, dan kan de druk in de cleanroom meebewegen. Een goede regeling vangt dat op.
Welke tests zijn nodig na de aansluiting?
Na de aansluiting test je de HEPA-filters op lekkage, meet je luchtdebiet, drukverschillen en deeltjesconcentratie, en controleer je het herstelgedrag van de ruimte. Deze metingen volgens ISO 14644 tonen aan dat de cleanroom aan de afgesproken klasse voldoet.
Een gebruikelijke validatie bevat de volgende onderdelen:
- Filterlektest: controle van de HEPA-filters en hun inbouw op lekkages.
- Luchtdebiet en luchtwisselingen: meting per filter en per ruimte.
- Drukverschillen: verificatie van de drukcascade, ook tijdens deuropeningen.
- Deeltjestelling: bepaling van de ISO-klasse in de situatie waarin de cleanroom wordt gebruikt.
- Herstelsnelheid: hoe snel de ruimte terugkeert naar de gewenste klasse na verstoring.
- Temperatuur en vochtigheid: controle van de ingestelde condities.
In een GMP-cleanroom komen daar vaak extra eisen en documentatie bij. Leg alle resultaten vast in een rapport, want dat vormt de basis voor oplevering, certificering en latere periodieke keuringen.
Wie moet het aansluittraject coördineren?
Het aansluittraject coördineer je het best via één partij die zowel de bouwkundige als de installatietechnische disciplines overziet. Zo blijven afspraken tussen cleanroombouwer, installateur, elektrotechniek en regeltechniek op elkaar afgestemd en weet je altijd wie waarvoor verantwoordelijk is.
Zonder duidelijke regie ontstaan snel grijze gebieden. Wie zorgt voor de doorvoeren? Wie stelt de regeling af? Wie rapporteert de meetresultaten? Een hoofdaannemer of onafhankelijke bouwmeester die al deze vragen beantwoordt, voorkomt vertraging en faalkosten.
Een logische volgorde is bovendien belangrijk: eerst inventariseren en opmeten, dan het bouwteam samenstellen, vervolgens ontwerpen, uitvoeren en valideren. Door deze fasen op elkaar aan te laten sluiten, blijft de koppeling met de bestaande luchtbehandeling beheersbaar en traceerbaar.
Zo helpen wij bij het aansluiten van een modulaire cleanroom
Bij CTC Solutions begeleiden we het hele traject als onafhankelijke bouwmeester en hoofdaannemer. Jij hebt één aanspreekpunt, wij coördineren alle disciplines en bewaken dat de aansluiting op je bestaande luchtbehandeling klopt, van eerste vraagstelling tot en met oplevering.
Zo ondersteunen we je concreet:
- Deep dive en opmeting: we stellen de uitgangspunten vast en brengen de locatie en bestaande installatie in kaart.
- Bouwteam: we selecteren de juiste partners voor de installatietechniek, zoals luchtbehandeling, filters en drukregeling. Die installaties voeren onze vaste partners uit, wij coördineren het geheel.
- Ontwerp en bouw: we ontwerpen en bouwen de modulaire cleanroom, inclusief bouwkundige aanpassingen aan vloer, wanden, plafonds en ophangconstructies.
- Validatie en oplevering: we bewaken de kwaliteitscontrole, reiniging en validatie volgens ISO 14644 (klasse 6, 7 en 8) en leveren alle rapportages en certificeringen op.
- Onderhoud: we blijven betrokken met garanties en periodieke keuringen.
Op zoek naar een turnkey cleanroom die naadloos aansluit op je bestaande installaties? Neem contact met ons op voor een vrijblijvend adviesgesprek, dan bekijken we samen wat in jouw situatie mogelijk is.